Zmierzchnica trupia główka to rzadko spotykana ćma, która kojarzona jest ze śmiercią. Ten niezwykły owad przyciągany jest przez ule. Skąd zainteresowanie tego nocnego motyla pasiekami?
Nazwa łacińska zmierzchnicy trupiej główki to Acherontia atropos. To największa spośród europejskich ciem, a także pośród wszystkich motyli na naszym kontynencie. Owad warzy ok. 10 gramów, a rozpiętość jego skrzydeł sięga 14 centymetrom, czyli może mieć rozmiar ludzkiej dłoni.
Na korpusie motyla widnieje charakterystyczny kontrastowy rysunek, który ludziom od zawsze kojarzył się z czaszką. Dlatego i ta ćma przywodzi wielu osobom skojarzenie ze śmiercią. Podobieństwo wzoru i nawiązanie do śmierci wykorzystane zostało także w znanym amerykańskim thrillerze – Milczenie Owiec. Powstał on na podstawie książki Thomasa Harrisa, o tym samym tytule.
Zmierzchnica trupia główka to szczególny nocny motyl. Należy do rodziny zawisakowatych, czyli takich motyli, które potrafią zawisnąć nad kwiatem, i zupełnie jak koliber utrzymywać się w powietrzu. W tym czasie spijają nektar znajdujący się na dnie kielicha kwiatowego. Jednym z takich motyli jest dość często widywany w Polsce fruczak gołąbek, który jednak w porównaniu do zmierzchnicy jest mały.
Motyle zmierzchnicy migrują na bardzo duże odległości. Są w stanie przelecieć tysiące kilometrów. W maju i czerwcu przylatują do Polski z południa Europy. Tak późno trafiają do nas, gdyż dopiero w środku roku jest dla nich dostatecznie ciepło. To ciepłolubny owad, dlatego jego zimowe siedliska znajdują się na południu kontynentu, czyli w okolicach Morza Śródziemnego oraz na Bliskim Wschodzie.
Najdalej wysuniętym obszarem północnej Europy, gdzie odnotowano pojedyncze osobniki zmierzchnicy trupiej główki była Islandia oraz koło podbiegunowe w Szwecji. W Polsce również jest spotykana, lecz również rzadko. Można ją spotkać czasem w naszej pasiece na Mazowszu.
Zmierzchnica trupia główka ma na ciele charakterystyczny rysunek przypominający czaszkę. Owady dorosłe w nocy lubią zakradać się do uli, aby podkradać pszczołom miód, którym żywią się te nocne motyle.
Ćma zmierzchnica trupia główka bywa widywana nocą w pobliżu uli. Pszczelarze widują ją przy wylotku prowadzącym do ula. To rzadki moment do uchwycenia, gdy ten nocny motyl wkrada się do ula, aby pożywiać się miodem zgromadzonym tam przez pszczoły. To wyjątkowa cecha tego gatunku, który nie bazuje wyłącznie na nektarze kwiatowym.
Ponadto, aby grabież udała się temu dużemu rabusiowi, potrafi on zmylić pszczoły wytwarzając odpowiedni zapach, który maskuje trupią główkę. Ćma jest dość płochliwa, więc trudno ją zauważyć i podejść z bliska. Ponadto ma kolejną wyjątkową cechę. Jako jedyny motyl jest w stanie wydawać dźwięki, przy czym są one głośne. Zaniepokojona zmierzchnica potrafi popiskiwać, aby odstraszyć intruza, który jej zagraża.
Wiemy już, czym żywi się dorosły owad, ale co lubi podjadać gąsienica zmierzchnicy, zanim przeobrazi się w wyjątkowego motyla? W naszym klimacie gąsienice żerują na roślinach ziemniaka oraz pomidora. To popularne uprawy, jednak zabiegi środkami ochrony roślin wykonywane na nich nie będą sprzyjać występowaniu gąsienic zmierzchnicy. Ponadto lubią pokrzyk wilczą jagodę oraz bieluń, które nie tak łatwo spotkać w naturze. Być może z tego powodu tak trudno o rozwój w naszym kraju tego wyjątkowego gatunku.
W cieplejszych krajach dieta larw wzbogacona jest dodatkowo o gatunki roślin z rodzin: sezamowatych, konopiowatych, werbenowatych i oliwkowatych. Są to gatunki uprawiane i powszechnie występujące na południu, skąd przylatują dorosłe egzemplarze zmierzchnicy.
Spróbuj – wyśmienity miód gryczany z naszej pasieki. Odwiedź sklep on-line.
