Obserwujemy coraz wyraźniej zmiany klimatu. Jak to wpływa na pszczoły? Jakie są największe wyzwania klimatyczne w Polsce dla tych owadów?
Pszczoły od milionów lat należą do najważniejszych organizmów na Ziemi. Dzięki ich pracy możliwe jest zapylanie roślin uprawnych i dziko rosnących, a tym samym zachowanie bioróżnorodności oraz produkcja żywności. Szacuje się, że znaczna część gatunków roślin wykorzystywanych przez człowieka zależy od zapylaczy, wśród których pszczoły odgrywają kluczową rolę.
W ostatnich latach coraz częściej mówi się jednak o zmianach klimatu i ich wpływie na środowisko. Rosnące temperatury, długotrwałe susze, gwałtowne burze, nietypowe zimy czy przesuwające się okresy kwitnienia roślin stają się codziennością. Zjawiska te mają ogromny wpływ nie tylko na rolnictwo, ale również na życie pszczół oraz pracę pszczelarzy.
Poznaj ofertę naszego miodu lipowego. Zajrzyj do sklep internetowego pasieki Pszczoły i My
Pszczoły są niezwykle wrażliwe na zmiany zachodzące w środowisku. Ich rozwój, rozmnażanie oraz zdolność do zbierania nektaru są ściśle uzależnione od pogody oraz dostępności kwitnących roślin.
Jeszcze kilkanaście lat temu pory roku były stosunkowo przewidywalne. Obecnie coraz częściej obserwujemy bardzo ciepłe zimy, nagłe ochłodzenia wiosną oraz fale upałów latem. Taka niestabilność powoduje zaburzenie naturalnego rytmu funkcjonowania rodzin pszczelich.
Ciepłe zimy sprawiają, że matki rozpoczynają czerwienie znacznie wcześniej niż dawniej. Rodziny zużywają więcej zapasów pokarmowych, a gdy nagle pojawi się mróz lub śnieg, mogą mieć problem z utrzymaniem odpowiedniej temperatury czerwiu.
Coraz częściej dochodzi również do sytuacji, w której rośliny rozpoczynają kwitnienie kilka tygodni wcześniej niż zwykle. Jeśli w tym czasie pogoda uniemożliwia loty pszczół lub rodziny nie osiągnęły jeszcze pełnej siły, ogromna część pożytku zostaje niewykorzystana.
Nie bez znaczenia pozostają także susze. Długotrwały brak opadów powoduje, że wiele roślin produkuje znacznie mniej nektaru. Pszczoły muszą pokonywać większe odległości w poszukiwaniu pokarmu, zużywając przy tym więcej energii. Efektem są słabsze rodziny oraz niższe zbiory miodu.
Coraz większym problemem są również gwałtowne zjawiska pogodowe. Intensywne opady, gradobicia, silny wiatr czy burze ograniczają możliwość lotów i niszczą roślinność stanowiącą pożytek dla zapylaczy.
Lubisz miód spadziowy? Spróbuj miodu spadziowego z naszej pasieki!
Polscy pszczelarze od kilku lat zgodnie zauważają, że prowadzenie pasieki staje się coraz bardziej wymagające. Sezony różnią się od siebie znacznie bardziej niż kiedyś, a przewidywanie terminów pożytków jest coraz trudniejsze.
Jednym z największych wyzwań są przedłużające się okresy suszy. Dotykają one szczególnie centralnej i zachodniej Polski, gdzie wiele roślin miododajnych wydziela znacznie mniej nektaru niż jeszcze kilkanaście lat temu. W efekcie zbiory miodów rzepakowych, akacjowych czy lipowych bywają bardzo nierówne.
Drugim problemem są wiosenne przymrozki. Nawet jeśli drzewa owocowe lub akacje zakwitną wcześniej, wystarczy kilka zimnych nocy, aby kwiaty zostały uszkodzone. W takim sezonie pszczoły praktycznie tracą jedno z najważniejszych źródeł pożytku.
Zmiany klimatu wpływają także na zdrowotność rodzin pszczelich. Łagodniejsze zimy sprzyjają rozwojowi pasożytów i chorób. Największym zagrożeniem pozostaje roztocz Varroa destructor, którego zwalczanie staje się coraz większym wyzwaniem dla pszczelarzy.
Podobne problemy obserwowane są niemal w całej Europie. Kraje południowe, takie jak Hiszpania, Portugalia, Grecja czy Włochy, odczuwają skutki wielomiesięcznych susz oraz rekordowych temperatur. W Europie Północnej sezon wegetacyjny wydłuża się, ale jednocześnie zwiększa się liczba gwałtownych zjawisk pogodowych oraz okresów intensywnych opadów.
Zmiany klimatyczne wpływają również na rolnictwo. Coraz większe znaczenie mają monokultury oraz intensywna gospodarka rolna, które ograniczają różnorodność pożytków dostępnych dla pszczół. W efekcie owady mają mniej pokarmu przez większą część sezonu.
