W pasiece jesień to nie koniec sezonu pszczelarskiego. Choć pszczoły stopniowo ograniczają aktywność, dla pszczelarza rozpoczyna się jeden z najważniejszych etapów całego roku – przygotowanie rodziny pszczelej do zimowli. Już teraz pszczelarz może zadbać o przyszły sezon.
To właśnie wtedy rozstrzyga się w dużej mierze, w jakiej kondycji rodziny rozpoczną przyszłą wiosnę. Celem nie jest po prostu „przetrzymanie” pszczół przez zimne miesiące. Chodzi o to, aby do zimowli weszły zdrowe, dobrze odżywione i odpowiednio przygotowane pszczoły zimowe.
Dlatego w dobrze prowadzonej pasiece jesień jest okresem bardzo intensywnej pracy. Pszczelarz ocenia siłę rodzin, stan matki, zapasy pokarmu oraz kondycję pszczół. Sprawdza również, czy rodziny nie są nadmiernie porażone przez warrozę, czyli roztocze Varroa destructor, które jest jednym z najważniejszych problemów zdrowotnych współczesnego pszczelarstwa. Jesienny monitoring pozwala ocenić skuteczność wcześniejszych działań i zdecydować, czy potrzebne są kolejne zabiegi zgodne z zasadami ochrony zdrowia pszczół.
Pszczoły, które mają przetrwać zimę, różnią się pod względem fizjologicznym od robotnic wykonujących intensywną pracę w środku lata. Ich zadaniem jest przede wszystkim przeżycie okresu zimowego i rozpoczęcie wychowu kolejnego pokolenia, gdy warunki ponownie na to pozwolą.
Robotnice letnie są przystosowane do intensywnej pracy i szybko się zużywają, natomiast pszczoły zimowe są przystosowane do długiego życia, oszczędzania energii i późniejszego wychowu czerwiu.
Zimowe pszczoły mają oszczędny metabolizm oraz większe od letnich pszczół zapasy ciała tłuszczowego i białka w swoich organizmach. Ich aktywność gruczołów gardzielowych jest początkowo ograniczona, ale zachowana na długo; mogą później karmić czerw, gdy pojawi się w gnieździe na początku nowego sezonu.
Sama liczba pszczół w ulu nie przesądza jeszcze o powodzeniu zimowli. Równie ważna, a według współczesnej wiedzy często ważniejsza, jest kondycja całej rodziny. To ona ma bardzo duże znaczenie jak przezimują pszczoły i wejdą w przyszły sezon.
Silna rodzina może mieć problemy, jeśli pszczoły zostały osłabione przez pasożyty lub choroby. Z tego powodu jednym z podstawowych elementów jesiennej gospodarki pasiecznej jest kontrola i ograniczanie warrozy. Porażenie tym pasożytem może wpływać na kondycję pszczół oraz zwiększać ryzyko problemów zdrowotnych całej rodziny.
Poznaj smak miodu leśnego. Wyjątkowy – idealny na jesień i zimę
Roztocze Varroa destructor jest bardzo istotnym zagrożeniem. Dlatego po odebraniu ostatniego miodu i w trakcie przygotowań do zimy pszczelarze przeprowadzają leczenie pszczół. Stosują substancje, które zabijają roztocza żerujące na pszczołach. Odymiają pszczele rodziny spalając lecznicze preparaty, albo wieszając w ulach paski nasączone lekami. Jesienią szczególnie ważne jest dla pszczelarzy sprawdzenie, czy po wcześniejszych zabiegach poziom porażenia pozostaje pod kontrolą.
Kolejnym ważnym elementem przygotowania pszczół do zimowli jest zapewnienie im odpowiednich zapasów pokarmu. Po zakończeniu głównych pożytków pszczelarz ocenia ilość pokarmu pozostawionego w rodzinie i prowadzi dokarmianie. Pszczoły otrzymują syrop cukrowy lub specjalne pokarmy płynne na bazie glukozy, fruktozy, sacharozy. Ważna jest nie tylko sama ilość zapasów, ale również ich rozmieszczenie w gnieździe. Pszczoły zimą przemieszczają się w kłębie, dlatego odpowiednie ułożenie zapasów ma praktyczne znaczenie.
Równie istotne jest właściwe przygotowanie ula. Gniazdo powinno być dostosowane do siły rodziny, a ul zabezpieczony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Nie chodzi jednak o stworzenie pszczołom „cieplarnianych” warunków.
Pszczoły miodne mają niezwykłą zdolność przystosowania się do zimy. Tworzą charakterystyczny kłąb zimowy, w którym regulują temperaturę i wykorzystują zgromadzone zapasy.
Dlatego zimą bardzo ważny jest również spokój. Dobrze przygotowanej rodzinie pszczelej nie należy bez potrzeby przeszkadzać. Prawidłowo przygotowana pasieka powinna być zabezpieczona między innymi przed wilgocią, silnym wiatrem i zwierzętami, a pszczołom należy zapewnić możliwie spokojne warunki.
Te wszystkie elementy są ważne, aby zapwnić pszczelim rodzinom dobry rozwój, gdy nadejdzie przyszły sezon pasieczny.
Wyśmienity, wyjątkowy, aromatyczny – miód wrzosowy. Spróbuj bezpośrednio z naszej pasieki.
